Każdy z nas potrzebuje snu. Dzieci zdecydowanie najwięcej!

Sen to ważny aspekt naszego życia

Sen jest bardzo istotny dla prawidłowego rozwoju młodego człowieka
Każda żywa istota musi spać. Jest to podstawowa aktywność mózgu podczas wczesnego rozwoju. Rytmy dobowe lub cykl snu i czuwania są regulowane przez światło i ciemność, a ich rozwój wymaga czasu, co powoduje nieregularne harmonogramy snu noworodków. Rytmy zaczynają się rozwijać po około sześciu tygodniach życia, a od trzech do sześciu miesięcy większość niemowląt ma już regularny cykl snu i czuwania. W wieku dwóch lat większość dzieci spędza więcej czasu na spaniu niż na jawie. A ogólnie dziecko spędza 40 procent swojego dzieciństwa śpiąc. Sen jest szczególnie ważny dla dzieci, ponieważ bezpośrednio wpływa na rozwój psychiczny i fizyczny.

Istnieją dwa naprzemienne typy snu:

  • Non-Rapid Eye Movement (NREM) lub „spokojny” sen. Podczas głębokich stanów snu NREM zwiększa się dopływ krwi do mięśni, przywracana jest energia, dochodzi do wzrostu i naprawy tkanek oraz uwalniane są ważne pod kątek wzrostu i rozwoju hormony.
  • Szybki ruch oczu (REM) lub „aktywny” sen. Podczas snu REM nasze mózgi są aktywne i pojawia się śnienie. Nasze ciała stają się nieruchome, oddech i tętno są nieregularne.

Niemowlęta spędzają 50 procent swojego czasu w każdym z tych stanów, a cykl snu trwa około 50 minut. W wieku około sześciu miesięcy sen REM obejmuje około 30 procent snu. Zanim dzieci osiągną wiek przedszkolny, cykl snu wynosi  około 90 minut.

Sen u noworodków (0-3 miesiące)

Mały człowiek potrzebuje wiele godzin snu w ciągu dobyW przypadku noworodków sen we wczesnych miesiącach występuje przez całą dobę, a cykl snu i czuwania współgra z potrzebą karmienia, zmiany i pielęgnacji. Noworodki śpią od 10,5 do 18 godzin dziennie w nieregularnym harmonogramie z okresami od jednej do trzech godzin spędzonych na jawie. Okres snu może trwać od kilku minut do kilku godzin. Podczas snu noworodki często są aktywne, drżą im ręce i nogi, uśmiechają się, ssą i generalnie wyglądają na niespokojne. Noworodki wyrażają potrzebę spania na różne sposoby: może to być rozdrażnienie, płacz, pocieranie oczu lub wskazywanie tej potrzeby indywidualnymi gestami. Najlepiej jest położyć dziecko do łóżka, gdy jest senne, ale nie śpi. Bardziej prawdopodobne jest, że szybko zaśnie i ostatecznie nauczą się samo zasypiać. Noworodki można zachęcać do mniejszej ilości snu w ciągu dnia, narażając je na światło i hałas oraz bawiąc się z nimi więcej w ciągu dnia. Gdy zbliża się wieczór, środowisko powinno być cichsze, przyciemnione, a aktywność malucha wyciszana.

Porady dotyczące snu dla noworodków:

  • Obserwuj wzory snu dziecka i identyfikuj oznaki senności,
  • Połóż dziecko w łóżeczku, gdy jest senne, ale jeszcze nie śpi,
  • Umieść dziecko do spania na plecach, bez kocy i innych miękkich przedmiotów (nie wkładaj do łóżeczka poduszek!),
  • Zachęcaj do nocnego snu poprzez stymulację dzienną i wyciszenie nocne.

Sen u niemowląt (4-11 miesięcy)

Na zdjęciu śpiący niemowlak
W wieku sześciu miesięcy karmienie nocne zazwyczaj nie jest konieczne, a wiele niemowląt potrafi  już przespać całą noc. 70 – 80 procent zrobi to jednak dopiero w wieku dziewięciu miesięcy. Niemowlęta zazwyczaj śpią 9 – 12 godzin w nocy i drzemią od 30 minut do dwóch godzin, od jednego do czterech razy dziennie – najczęściej do czasu, gdy osiągną wiek 1 roku. Gdy niemowlęta kładą się do łóżka senne, ale nie śpią, mogą stać się dla siebie „samousypiaczami”, co umożliwia im samodzielne zasypianie i dalszy sen w nocy. Te niemowlęta, które przyzwyczaiły się do pomocy rodzicielskiej przed snem, często stają się „sygnalizatorami” i płaczą, aby ich rodzice pomogli im zasnąć w nocy.
Kwestie społeczne i rozwojowe mogą również wpływać na sen. Te niemowlęta, które czują się bezpiecznie i są przywiązane do swojego opiekuna, mogą mieć mniej problemów ze snem, chociaż zdarza się również, że mogą też niechętnie rezygnować z tego zaangażowania kosztem snu. W drugiej połowie roku niemowlęta mogą również odczuwać lęk separacyjny. Choroba i zwiększony rozwój ruchowy mogą również zakłócić sen niemowlęcia.

Porady dotyczące snu dla niemowląt:

  • Opracuj regularne harmonogramy dzienne i przed snem,
  • Stwórz spójną i przyjemną rutynę na dobranoc,
  • Stwórz regularne środowisko przyjazne dla snu,
  • Zachęcaj dziecko do samodzielnego zasypiania.

Sen i małe dzieci (1-2 lata)

Na fotografii - zdrowy sen małego dziecka
Małe dzieci potrzebują około 11-14 godzin snu w ciągu 24 godzin. Kiedy osiągną wiek około 18 miesięcy, ich zapotrzebowanie na drzemkę zmniejszy się do jednego razu na dobę, a sama drzemka może trwać od około jednej do trzech godzin. Drzemki nie powinny pojawiać się zbyt późnym wieczorem, ponieważ mogą zaburzać sen nocny. Wiele małych dzieci doświadcza problemów ze snem, w tym przeciwstawianie się spaniu i budzenie się w nocy. Powszechne są także nocne lęki i koszmary. Wiele czynników może prowadzić do problemów ze snem. Dążenie małych dzieci do niezależności i zwiększenie ich zdolności motorycznych, poznawczych i społecznych może zakłócać sen. Ponadto ich zdolność do wstania z łóżka, lęk przed separacją, potrzeba autonomii i rozwój wyobraźni dziecka mogą prowadzić do problemów ze snem. Senność w ciągu dnia i problemy z zachowaniem mogą sygnalizować zaburzenia snu u malucha.

Porady dotyczące snu dla małych dzieci:

  • Utrzymuj dzienny harmonogram snu i konsekwentną rutynę przed snem,
  • Spraw, aby otoczenie sypialni było takie samo każdej nocy i przez całą noc,
  • Ustal limity, które są spójne, komunikowane i egzekwowane,
  • Zachęcaj do używania przedmiotu,który uspokaja dziecko, takiego jak na przykład ulubiony kocyk lub maskotka.

Sen u przedszkolaków (3-5 lat)

Sen dla przedszkolaka jest zbawienny
Przedszkolaki zazwyczaj śpią 11-13 godzin każdej nocy, a większość z nich nie drzemie po osiągnięciu piątego roku życia. Podobnie jak w przypadku małych dzieci, powszechne są trudności z zasypianiem i budzeniem się w nocy. Wraz z dalszym rozwojem wyobraźni przedszkolaki często doświadczają nocnych lęków i koszmarów.

Porady dotyczące snu dla przedszkolaków:

  • Utrzymuj regularny i spójny harmonogram snu,
  • Odpręż się przed snem, który kończy się w pokoju, w którym dziecko śpi,
  • Dziecko powinno spać w tym samym środowisku każdej nocy, w pokoju, który jest chłodny, cichy i ciemny – bez telewizora.

Sen dzieci w wieku szkolnym (6-13 lat)

Potrzeba snu dla dziecka od 6 roku życia do czasu gdy skończy 13 może wynieść nawet 11 godzin
Dzieci w wieku od 6 do 13 lat potrzebują 9-11 godzin snu. Jednocześnie rośnie zapotrzebowanie na czas spędzany w szkole, sport i inne zajęcia pozalekcyjne i społeczne. Ponadto dzieci w wieku szkolnym coraz bardziej interesują się telewizją, komputerami, mediami i Internetem, a także produktami kofeinowymi – wszystko to może prowadzić do trudności w zasypianiu, koszmarów i zaburzeń snu. W szczególności oglądanie telewizji blisko snu wiąże się z oporem przed snem, trudnościami z zasypianiem, niepokojem wokół snu i spaniem mniej godzin. Problemy i zaburzenia snu są powszechne w tym wieku. Słaby lub nieodpowiedni sen może prowadzić do wahań nastroju, problemów behawioralnych,  takich jak ADHD i problemów poznawczych, które mają wpływ na zdolność dziecka do uczenia się w szkole.

Wskazówki dotyczące snu dla dzieci w wieku szkolnym:

  • Naucz dzieci w wieku szkolnym o zdrowych nawykach snu,
  • Kontynuuj podkreślanie potrzeby regularnego i spójnego harmonogramu snu i rutyny przed snem,
  • Spraw, by sypialnia dziecka sprzyjała spaniu – ciemna, chłodna i cicha,
  • Trzymaj telewizor i komputery poza sypialnią,
  • Unikaj podaży kofeiny (pamiętaj, że kofeina znajduje się nie tylko w kawie, ale także w lubianych przez dzieci i młodzież napojach takich jak Coca-Cola, Pepsi, czy popularne napoje energetyczne).

Źródło: https://www.sleepfoundation.org/articles/children-and-sleep

Wyspani jesteśmy szczęśliwsi!